Onderzoek Panterophis guttatus

Dit afstudeeronderzoek is uitgevoerd in het kader van de opleiding Associate degree 
Diermanagement aan Hogeschool Van Hall Larenstein, in samenwerking met, en in opdracht van,
Stichting Herpetofauna. Het onderzoek richt zich op een actuele en nog onderbelichte thema binnen 
de reptielenhobby: de minimale leefruimte die noodzakelijk is voor het welzijn van slangen, met 
specifieke aandacht voor de mogelijkheid om zich volledig te kunnen uitstrekken.

De aanleiding voor dit onderzoek ligt in de groeiende maatschappelijke en politieke vraag over het 
verantwoord houden van reptielen. In het bijzonder speelt er binnen de overheid een dringende
vraag over wat passende huisvestingseisen zijn voor slangen, de welzijnsregels die gehanteerd 
worden zijn verouderd en de druk vanuit de Europese Unie neemt toe. Er bestaat nog veel 
onduidelijkheid over de natuurlijke gedragingen van deze dieren in gevangenschap, met als gevolg 
dat wet- en regelgeving tot nu toe onvoldoende onderbouwd is. Het ontbreken van 
wetenschappelijke gegevens maakt het lastig om welzijnsregels te formuleren die zowel de dieren 
beschermen als houders duidelijkheid bieden.

Het doel van dit onderzoek is daarom om bij te dragen aan de kennis over het gedrag van slangen in 
relatie tot hun leefomgeving. De onderzoeksvraag luidt: "Wat is de invloed van een beperkte 
leefruimte op de mogelijkheid van slangen om zich volledig uit te strekken, en wat zijn de gevolgen 
hiervan voor hun mentale en fysieke gezondheid?" Door deze vraag te onderzoeken aan de hand van 
de soort Pantherophis guttatus, wordt getracht te achterhalen of het volledig strekken van het 
lichaam een natuurlijk en welzijns-bevorderende gedraging is.

Stichting Herpetofauna, die zich inzet voor zowel het welzijn van reptielen als het behoud van een 
verantwoorde hobby, wilde dit onderzoek graag financieren. Met deze studie wordt een eerste stap 
gezet richting een wetenschappelijk onderbouwd kader voor huisvestingseisen van reptielen, 
waarbij de stichting een grote rol wil spelen. Op basis van de resultaten kan in de toekomst gerichter 
beleid worden ontwikkeld dat aansluit bij de behoeften van de dieren én de hobby.

Ruben Kooij, Juni 2025